Przegląd nowości

Setna rocznica urodzin włoskiego kompozytora Luciana Beria

Szczegóły

Opublikowano: sobota, 08, listopad 2025 15:14

Zarazem są one na wskroś wirtuozowskie, pozwalające wykonawcy na zaprezentowanie rozległego spektrum swoich możliwości. Metamuzyczny charakter posiada natomiast sześć form koncertujących pod wspólnym tytułem Chemins, będących swoistymi replikami wspomnianych wyżej Sequenz, albowiem zostały one wykorzystane w partiach solowych wzbogaconych o towarzyszącą orkiestrę. Wraz z Brunonem Maderną kierował mediolańskim studiem muzyki elektronicznej, a po śmierci tego drugiego skomponował Calmo - in memoriam Bruno Maderna. Znaczny wkład przy powstawaniu utworów wokalnych wniosła jego pierwsza żona Cathy Berberian, unikalna amerykańska śpiewaczka ormiańskiego pochodzenia, z którą współpraca nie ustała nawet po rozwodzie. 

Z jej interpretacjami  napisanych z myślą o niej Folk Songs czy Epifanii można było zapoznać się w Polsce podczas kolejnych Warszawskich Jesieni. Najsłynniejszym utworem pozostaje  niewątpliwie kolażowa Sinfonia. Poznałem ją wcześniej niż Drugą Mahlera, stąd właśnie Berio początkowo przypisywałem zacytowany przez niego motyw Scherza z tamtego dzieła. Z tą metodą kompozytorską wiąże się niewątpliwie jego rekonstrukcja nieukończonego utworu innego autora. W przeciwieństwie do przedsięwzięć muzykologicznych w tym zakresie, zestawia on obce szkice z nowoczesną stylistyką, niewiele mającą z nimi wspólnego, wskutek czego podkreśleniu ulega niespójność tak powstałej całości. Jest to przypadek Rendering, dla którego punkt wyjścia stanowią pozostawione przez Schuberta zaczątki X Symfonii D-dur. Na zamówienie Kenta Nagano i Opery w Lyonie opracował nowe, alternatywne wobec Franca Alfano, dokończenie Turandot Giacoma Pucciniego. Dokonywał ponadto autorskich adaptacji utworów barokowych (Pojedynku Tankreda i Kloryndy Claudia Monteverdiego i fragmentów Króla Artura Henry'ego Purcella), klasycystycznych (nałożone na siebie cztery wersje ogniwa ze Straży nocnej w Madrycie Luigiego Boccheriniego) oraz romantycznych (orkiestracja I Sonaty klarnetowej f-moll op. 120 Johannesa Brahmsa). Pod koniec życia, jak wielu, powrócił do źródeł czyli Bacha i zinstrumentowania jego finałowym XIX Kontrapunkt ze Sztuki fugi. Był też Berio osobowością paradoksalną, o czym świadczą jego dwa odczyty poświęcone VII Symfonii Beethovena: pierwszy stanowiący jej apologię, drugi skrajnie wobec niej krytyczny.

                                                                      Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »