Przegląd nowości

Złoci przyjaciele Muzyki w starym Krakowie: Filharmonia Krakowska i Alaksandr Chumała

• 

Szczegóły

Opublikowano: środa, 03, wrzesień 2025 20:12

Na zwieńczenie jubileuszowego, pięćdziesiątego festiwalu Muzyka w starym Krakowie wybrano Wielką Mszę h-moll BWV 232 Johanna Sebastiana Bacha. Tytuł ten, dla zaznaczenia odmienności wobec małych mszy protestanckich tego twórcy, składających się z Kyrie i Glorii, wskazuje na wykorzystanie pełnego, katolickiego ordinarium missæ.

 

 

Istnieją hipotezy, że kompozycja ta w pierwotnej, dwuczęściowej wersji, powstać mogła w 1733 roku nie tylko w celu uzyskania stanowiska nadwornego kompozytora Augusta III, ale i z myślą o jego koronacji na Wawelu. W latach 90. doszło tam nawet do jej wykonania w ostatecznym kształcie pod dyrekcją Rolanda Badera.

 

 

Alaksandar Chumała w swojej wizji Bachowskiego arcydzieła postawił przede wszystkim na jego monumentalizm, stąd największe wrażenie wywierały ustępy fugowane w Kyrie, kończące Glorię – Cum Sancto Spiritu oraz Osanna in excelsis z Sanctus. Poza tym skondensował przebieg muzyczny, zrazu w obrębie sekwencji liturgicznych grając attaca wchodzące w ich skład ogniwa, tak że całość zamknęła się w niecałych dwu godzinach. W partiach solowych wystąpili śpiewacy na co dzień wchodzący w skład filharmonicznego chóru.

Spośród ich kwartetu wyróżniał się ciemną barwą i wyrównanym brzmieniem alt Joanny Świeszek-Przeliorz, na przykład w arii Qui sedes ad dextram Patris w Credo. Zwróciłem uwagę na koncertujące flety w duecie sopranu i tenora Domine Deus, a następnie w arii tego drugiego (Bartłomiej Chorąży) w Benedictus. A także trąbki z waltornią w Cum Sancto Spiritu, chóralnym zakończeniu Glorii, oraz tę ostatnią wraz z dwoma fagotami towarzyszącą basowi w Quoniam tu solus sanctus.

 

 

Zabrakło mi natomiast oczekiwanej siły wyrazu, zwłaszcza w obsesyjnie powracającym motywie skrzypiec w Et incarnatus est, co do pewnego stopnia zrekompensowane zostało w triumfalnej wizji Et resurrexit z pełnym składem orkiestry.

 

 

Wydaje mi się, iż w przypadku wykonań oratoriów Bacha przez zespoły grające na współczesnych instrumentach, warto może byłoby skorzystać z romantycznych opracowań na zwiększone obsady, jako odmienną propozycję wobec wykonawstwa historycznego? Prezentacja Wielkiej Mszy h-mollzbiegła się zarazem z zakończeniem dyrekcji artystycznej Alaksandra Chumały w Filharmonii Krakowskiej. A zatem życzyć należy temu białoruskiemu artyście dalszych sukcesów w karierze dyrygenckiej i powrotów na naszą estradę.

                                                        Lesław Czapliński