Przegląd nowości

„Intolleranza 1960” Luigiego Nono w Vlaamse Opera w Gandawie

Szczegóły

Opublikowano: sobota, 24, maj 2025 22:28

Włoski kompozytor awangardowy Luigi Nono (1924-1990) stawiał pierwsze kroki na scenie muzycznej bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej, a wywołana nią trauma obudziła w nim bunt przeciwko wszelkiej niesprawiedliwości i przemocy oraz wiarę w sens bezwarunkowego zaangażowania społeczno-politycznego.

W przeciwieństwie do wywierających ogromny wpływ na jego twórczość Bouleza i Stockhausena, którzy szukali ratunku przed wątpliwościami dotyczącymi ludzkiej natury w muzyce abstrakcyjnej, oderwanej od porażającej rzeczywistości, będący aktywnym członkiem partii komunistycznej i żywiący jeszcze przekonanie o pozytywnej sile sprawczej tej ideologii Nono wierzył, że jako kompozytor może podjąć walkę o lepszy świat. Rezultatem takiej postawy jest jego opera-manifest Intolleranza 1960, określona przez samego twórcę jako „akcja sceniczna” w dwóch aktach.

Jej prapremiera miała miejsce w 1961 roku w weneckim Teatro La Fenice podczas Biennale i od razu wywołała bezprecedensowe protesty: muzykę zakłócało głośne buczenie, z balkonów rzucano podburzające widzów ulotki, a kontrowersje wokół tej pozycji były nawet przedmiotem debaty we włoskim senacie. Kolejne prezentacje również wzbudzały skrajne reakcje, a ich przyczyną był zarówno oryginalny, wywracający kody gatunku język muzyczny, jak i radykalne, wręcz rewolucyjne przesłanie. Libretto miał pierwotnie zredagować włoski pisarz, poeta i tłumacz Angelo Maria Ripellino, ale brak pełnego porozumienia z kompozytorem spowodował, iż Nono wykonał tę pracę samodzielnie.

• « poprz.
• nast. »