Przegląd nowości
Takie będą Rzeczypospolite jakie ich przedstawienia dla dzieci
- Szczegóły
- Opublikowano: poniedziałek, 03, luty 2025 21:41
Tym hasłem zdaje się kierować Nowohuckie Centrum Kultury, które po raz 24 zorganizowało w okresie zimowych ferii Festiwal Teatrów dla Dzieci. Trzeba bowiem za młodu zachęcić widza, aby w dorosłym życiu zechciał powracać do teatru już z własnej i nieprzymuszonej woli. Ja wybrałem się na Innego według Jarosława Murawskiego w reżyserii Tomasza Maśląkowskiego ze Śląskiego Teatru Lalki i Aktora "Ateneum" z Katowic (występ w Nowohuckim Centrum Kultury w Krakowie 29 stycznia 2025).
Jego ideą jest sprzeciw wobec ujednolicenia i pochwała różnorodności. Dlatego zapewne kostiumy stylizowane są na obowiązujące w PRL-u stroje uczniów, złożone z wdzianek zwanych chałatami dla chłopców i fartuszków dla dziewcząt oraz białych, wykrochmalonych kołnierzyków (w bliższych nam czasach zamierzał na powrót wcisnąć uczniów w mundurki Roman Giertych, zanim przeszedł znamienną i zaskakującą przemianę). A tak na marginesie, w czasach, na które zdają się one wskazywać, chłopca zagrałaby aktorka, często już w latach.
Na dodatek główny bohater nie do końca budzi się ze strasznego snu, w którym wszyscy dookoła niego noszą te same, a mianowicie jego twarze, których nie sposób odróżnić od siebie: rodzice, koledzy i koleżanki, nauczyciele, a nawet pani z warzywniaka. Jest to nie tylko senną zmorą, ale utrudnieniem codziennego życia. Odprężenia nie można znaleźć nawet w grze w piłkę, skoro wszyscy zawodnicy są tacy sami. Grany przez Michała Skibę bohater, określony po prostu zaimkiem Ja, czuje się osaczony przez własne kopie, a cały świat przedstawiony wydaje się stanowić projekcję jego wewnętrznych przeżyć.
Gdy wreszcie świat odzyskuje swoje odmienne oblicza, w finałowej taneczno-wokalnej apoteozie aktorzy zrzucają upodabniające je maski oraz stroje, zamieniając je na kolorową, zindywidualizowaną odzież, przeciwstawiając się w ten sposób światu narzucającemu odgórną uniformizację, czyniącą z jednostek zdehumanizowaną zbiorowość.
Oczywiście to są już wnioski, które należy wyciągnąć na własną odpowiedzialność i poruszenia umysłu. Sześciorgu aktorom towarzyszy na żywo muzyka (Grzegorz Mazo), której wykonawcy umieszczeni zostali ponad nimi. Z pustych ram różnej wielkości, w odmiennych konfiguracjach, często ustawionych w perspektywie zbieżnej, powstają wyobrażenia domu, szkolnej klasy i boiska (scen. Michał Dracz).
Pojawia się charakterystyczna dla współczesnych środków scenicznego wyrazu projekcja w głębi animacji, będącej ilustracją baśni Andersena o brzydkim kaczątku, które odróżnia się od pozostałych i okaże się łabędziem. Zwarte, trwające niecałą godzinę widowisko w przystępny sposób oswaja młodych odbiorców z językiem teatralnym, oni zaś są bardziej otwarci od dorosłych i skłonni do spontanicznych interakcji, podpowiadając postaciom sytuacyjne rozwiązania. Zarazem za sprawą gier mają do świata scenicznego pewien dystans, nie do końca dając się uwieść jego iluzji, odróżniając aktorów od granych przez nich postaci.
Lesław Czapliński