Przegląd nowości

Miłość, pewność siebie i magia iluzji – Donizetti w nowej odsłonie

• 

Szczegóły

Opublikowano: piątek, 13, grudzień 2024 18:19

Jak często, pomimo ostrożności, dajemy się wciągnąć w świat iluzji, wierząc, że istnieje eliksir, który rozwiąże wszystkie nasze problemy? Ta skłonność do poszukiwania prostych odpowiedzi na skomplikowane pytania życia była sercem spektaklu Napój miłosny Gaetana Donizettiego, który 27 listopada 2024 roku w English National Opera zamienił scenę w przestrzeń pełną humoru, wzruszeń i refleksji.

 

 

 

Reżyser Harry Fehr przeniósł widzów do Anglii lat 40. XX wieku, gdzie w cieniu wojny, w małej wiejskiej społeczności, toczy się opowieść o miłości, wierze w siebie i potrzebie uznania. Akcja, osadzona w nostalgicznej scenerii, stała się nie tylko lekkim widowiskiem, ale także subtelną przypowieścią o tym, jak łatwo ulec pokusie wiary w cudowne rozwiązania, by odkryć, że prawdziwa zmiana zaczyna się w nas samych. Dla mnie, jako osoby poszukującej inspiracji w sztuce, spektakl ten był przypomnieniem, że iluzja, choć pozornie zwodnicza, może prowadzić do odkrycia wewnętrznej siły i odwagi, które są kluczowe w życiu.

Harry Fehr, reżyser spektaklu, z wyczuciem przeniósł akcję opery do czasów II wojny światowej, dodając jej nowy wymiar. Wiejska sceneria, wprowadzała widza w realia, gdzie codzienne życie toczyło się w cieniu globalnego konfliktu. Ten kontekst nie tylko wzbogacał fabułę, ale i dodawał uniwersalności opowieści o Nemorinie, który w swojej prostocie uosabia każdego z nas – zagubionego, ale pełnego nadziei na coś więcej.

 

 

To szczególnie uwidacznia się w temacie miłości, która jest zarówno iluzją jak i rzeczywistością. Nemorino wierzy, że magiczny eliksir zmieni jego los, ale to nie napój, lecz jego własna przemiana daje mu siłę, by zdobyć serce Adiny. Jego psychologiczna podróż od niepewności do odwagi stanowi esencję przesłania opery – wiarę w siebie, która zmienia wszystko.

 

 

Główne role zostały wykreowane z niezwykłą wrażliwością i zaangażowaniem. Thomas Atkins w roli Nemorina ukazał bohatera, który mimo swojej naiwności potrafi wzruszyć i zaskoczyć. Jego wykonanie Una furtiva lagrima – jednej z najbardziej znanych arii w historii opery – było momentem magicznym. Subtelność i emocje, które wniósł w tę interpretację, sprawiły, że aria brzmiała jak wyznanie skierowane prosto do serca widzów. To właśnie takie chwile przypominają, że w sztuce, podobnie jak w życiu, prawdziwe piękno tkwi w prostocie. Ciekawym aspektem tej interpretacji było przedstawienie Nemorina jako pacyfisty, co dodaje dodatkowej płaszczyzny patrzenia na jego przemianę. 

Jego decyzja o zaciągnięciu się do wojska, choć podyktowana desperacją i wiarą w magiczną moc eliksiru, nabiera głębszego znaczenia w kontekście jego sprzeciwów wobec przemocy i konfliktu. To moment, który nie tylko podkreśla determinację bohatera, ale także czyni jego decyzję  tragiczną i heroiczną jednocześnie.

 

 

Nemorino staje się symbolem tego, jak odwaga, wewnętrzna walka i determinacja mogą prowadzić do zmiany – nawet jeśli zaczynają się od iluzji. Rhian Lois, jako Adina, stworzyła postać silnej, niezależnej kobiety, która z czasem odkrywa własną wrażliwość i zdolność do miłości. Jej początkowy dystans stopniowo ustępuje miejsca szczerej emocji, co aktorka i śpiewaczka oddały z niezwykłą precyzją. Jej sceniczna chemia z Atkinsem, była kluczowym elementem budującym napięcie i głębię tej historii.

 

 

 

Adina jest doskonałym przykładem równowagi między rozumem a emocjami. Decyzje dojrzewają, a miłość staje się dla niej prawdziwa dopiero wtedy, gdy pozwala sobie na otwartość wobec własnych uczuć. Komediowy wymiar spektaklu w dużej mierze spoczywał na barkach Brandona Cedela w roli Dulcamary. Jego charyzma i teatralna swoboda idealnie pasowały do postaci przebiegłego sprzedawcy eliksiru, który w rzeczywistości jest tylko winem. Dulcamara to nie tylko postać komiczna – jest symbolem naszej skłonności do wierzenia w łatwe rozwiązania, co Cedel oddał z wyjątkowym wyczuciem, balansując między humorem a ironią. Jego postać przypominała, że życie nie zawsze wymaga dramatyzowania – czasem radość i śmiech są najlepszym lekiem na codzienne troski. 

Scenografia autorstwa Nicky Shaw była zarówno realistyczna, jak i symboliczna. Wykorzystanie detali charakterystycznych dla lat 40. XX wieku wprowadzało widza w świat wojennej wioski, ale pozostawiało przestrzeń dla refleksji nad ponadczasowym przesłaniem dzieła. Pastelowe kolory, proste rekwizyty i wyważona estetyka nie przytłaczały, lecz wzmacniały przekaz. Kostiumy, takie jak mundur Belcore’a jako żołnierza RAF-u, czy eleganckie stroje Adiny, doskonale dopełniały całość, oddając ducha epoki.

 

 

Pod batutą Teresy Riveiro Böhm orkiestra ENO nadała muzyce Donizettiego nowe życie. Jej dyrygentura była pełna energii i finezji, uwydatniając zarówno liryczność, jak i komediowy charakter partytury. Chór ENO, szczególnie w scenach zbiorowych, wnosił do spektaklu dodatkowy wymiar. Jego żywiołowe i precyzyjne wykonanie podkreślało, jak ważną rolę w tej operze odgrywa społeczność – zarówno jako tło wydarzeń, jak i siła napędzająca narrację.

 

 

Spektakl dotykał także współczesnych tematów. Manipulacja, brak pewności siebie, a także nasza skłonność do poszukiwania łatwych odpowiedzi to zagadnienia, które pozostają aktualne. Napój miłosny przypomina, że choć często wierzymy w zewnętrzne rozwiązania, to prawdziwa przemiana zaczyna się w nas samych. W tym sensie opera ta nie tylko bawi, ale i inspiruje – widzów, a wśród nich liderów, którzy mogą dostrzec w niej lekcję o autentyczności, odwagi i siły ludzkiej wiary. Dla mnie osobiście Napój miłosny był przypomnieniem, że nawet w świecie pełnym iluzji prawda o nas samych zawsze wychodzi na pierwszy plan. 

To spektakl, który łączył w sobie wszystko, co najlepsze w sztuce – humor, emocje i refleksję – zostawiając widza z poczuciem, że sztuka naprawdę potrafi zmieniać spojrzenie na życie. Poszukiwanie prostych rozwiązań - „eliksirów" - jest jak najbardziej naturalne i charakterystyczne również dla współczesnego człowieka. Jeżeli mentalnie pozostaniemy tylko na poziomie ich cudownych właściwości, niczego nie osiągniemy.

 

 

Jeżeli jednak stanie się to elementem uruchamiającym zmianę w nas samych - możemy w życiu osiągnąć każdy cel. Premierowe wystawienie tej inscenizacji Napoju miłosnego w reżyserii Harry'ego Fehra miało miejsce 18 listopada 2024 roku w English National Opera, mieszczącej się w zabytkowym gmachu London Coliseum.

 

 

Od tego czasu spektakl zyskał uznanie zarówno krytyków, jak i publiczności, która doceniła nowatorskie podejście do klasycznego dzieła Donizettiego. To inspirujące przedstawienie o nas samych, naszych iluzjach i sile, która pozwala je przezwyciężać. London Coliseum, siedziba English National Opera, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych teatrów operowych na świecie. Zbudowany w 1904 roku, zachwyca swoją monumentalną architekturą oraz eleganckimi, historycznymi wnętrzami. Jego charakterystyczna kopuła i bogato zdobione foyer tworzą atmosferę klasycznej świetności, doskonale pasującą do spektakli, które łączą tradycję z nowoczesnością. To miejsce, które od ponad wieku przyciąga miłośników sztuki, oferując nie tylko widowiskowe przedstawienia, ale również wyjątkowe doświadczenie obcowania z dziedzictwem kulturalnym Londynu.

                                                                          Mariusz Grudzień