Przegląd nowości

Krzysztof Zanussi - curriculum vitæ

Opublikowano: sobota, 30, listopad 2024 15:27

W Narodowym Centrum Kultury Filmowej w Łodzi trwa bardzo interesująca wystawa monograficzna Krzysztof Zanussi. Zależy jak się patrzy poświęcona temu twórcy z okazji jego 85-lecia (22 listopada 2024-2 marca 2025). W oryginalny sposób zakomponował ją łódzki filmolog Michał Dondzik.

 

Krzysztof Zanussi 62-676

 

Już na samym początku można zajrzeć do rodzinnego albumu udostępnionego w takiej właśnie, tradycyjnej postaci. To także werki czyli robocze zdjęcia z planów, wykonywane niejako przy okazji fotosów przez tych samych autorów. W dalszej kolejności zgromadzono reprezentatywny wybór plakatów, zarówno polskich, w przeważającej mierze zaprojektowanych przez Franciszka Starowieyskiego, jak i zagranicznych: czeskich, węgierskich, kubańskich, hiszpańskich, niemieckich, włoskich i francuskich (wśród nich Rolanda Topora do Roku spokojnego słońca).


Wystawiono nawet przydziałowy z Filmu Polskiego kożuch przeznaczony na zdjęcia plenerowe, a pod którym kryje dię elegancki garnitur, albowiem Zanussi zasłynął z tego, iż zawsze był nienagannie ubrany i że w jego ekipie nie wolno było używać wulgaryzmów. Aliści jeden z werków ukazuje go z obnażonym torsem podczas kręcenia Iluminacji, a także na prywatnym zdjęciu z Łarisą I Andriejem Tarkowskimi. Wśród eksponatów znalazła się także maska przedśmiertna.

 

Zanussi,jak się patrzy 2

 

Z uwagi, że jest to ekspozycja intermedialna, w zasięgu wzroku i uszu pojawiają się fragmenty filmów. A także sam reżyser zwraca się bezpośrednio do zwiedzających. Zaprezentowano alternatywne ujęcia z niektórych filmów. Na przykład z zakończenia Spirali, gdy Jan Nowicki po śmierci oddala się w głąb zamarzniętego Morskiego Oka. Ostatecznie w szpitalnej pidżamie, ale rozważano wariant w slipach.

 

Zanussi,jak się patrzy 3

 

Uzupełnieniem ekspozycji są festiwalowe trofea: wenecki Lew w kategorii dokumentalnej za Śmierć prowincjała u progu kariery i ten prawdziwie Złoty za Rok spokojnego słońca, Złote Lwy Gdańskie. Z wystawy dowiadujemy się o nieznanych faktach z życia artysty jak odrzucenie przez Jerzego Toeplitza i Jana Bohdziewicza etiudy Studenci z uwagi na jej nowatorski charakter, próba zwerbowania przez SB, a także wypadek i poważna operacja neurologiczna mające miejsce w tym roku.

                                                                  Lesław Czapliński