Przegląd nowości

Dziś odszedł wybitny kompozytor i dyrygent PÉTER EÖTVÖS (1944-2024)

• 

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 25, marzec 2024 21:30

Wraz z György Ligetim i György Kurtágiem tworzył węgierską wielką Trójcę. Jak dwaj pozostali, a także Bela Bartók, pochodził z Siedmiogrodu, węgierskich Kresów, niczym Wileńszczyzna odgrywającego istotną rolę w dziejach, kulturze i tożsamości Madziarów. Jako kompozytor zasłynął przede wszystkim swoimi operami: Trzy siostry według Antona Czechowa, Balkon na podstawie dramatu Jeana Geneta, Anioły w Ameryce stanowiące adaptację sztuki Tonyego Kushnera oraz Złoty smok.

 

 

Dwie ostatnie doczekały się polskich premier: Anioły w Ameryce z inicjatywy Ewy Michnik na scenie kierowanej przez nią Opery Wrocławskiej 3 października 2014 pod dyrekcją samego kompozytora w ramach IV Festiwalu Oper Współczesnych, a Złoty smok 26 października 2021 w Krakowie podczas XIII festiwalu Opera rara w reżyserii Karoliny Sofulak i Mieczysława Ungera sprawującego kierownictwo muzyczne oraz z udziałem zespołu Spółdzielnia Muzyczna. Pięciokrotnie prezentowano jego utwory na festiwalach muzyki współczesnej Warszawska Jesień w latach: 1974, 1996, 1999 (sam poprowadził swoje Cienie z Orkiestrą Kameralną Radia Holenderskiego z Hilversum), 2006 i 2007. Operował językiem muzycznym odznaczającym się fakturalną gęstością oraz zróżnicowanym spektrum jakości brzmieniowych. Był autorem muzyki scenicznej i filmowej, współpracując z takimi reżyserami jak Pál Gábor, Zoltán Huszárik, István Szabó oraz Judit Elek. Jako dyrygent wykonywał głównie własne kompozycje, a także Igora Strawińskiego (Święto wiosny), Beli Bartóka, György Kurtága, Luciana Beria (nagranie jego Sinfonii) i Karlheinza Stockhausena (15 marca 1981 roku poprowadził w mediolańskiej La Scali prapremierę jego opery Czwartek z cyklu Światło). Działał w utworzonym przez Pierre'a Bouleza paryskim IRCAM, placówce poszukiwań akustyczno-muzycznych.

                                                                       Lesław Czapliński