Przegląd nowości

O 58 Festiwalu Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju

• 

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 07, sierpień 2023 21:14

Festiwal Henryka Wieniawskiego upamiętnia pobyty i koncerty Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju. Przybliża i promuje na koncertach twórczość kompozytora, sięga również po dorobek artystyczny brata Henryka – Józefa Wieniawskiego, a także córki Ireny Wieniawskiej (Poldowski). Na Festiwalu wykonywane są również dzieła kompozytorów współczesnych Wieniawskiemu, w tym, przede wszystkim twórców polskich, także z późniejszych lat i pierwszej połowy XX wieku. 

Pierwsza część tegorocznej edycji festiwalu skrzypcowego w Szczawnie-Zdroju odbyła się w dniach 15-18 czerwca. Tradycyjnie przed Koncertem Inauguracyjnym 15 czerwca na deptaku spacerowym przy Teatrze Zdrojowym uroczyście złożyli kwiaty pod pamiątkową tablicą przypominającą pobyt w Szczawnie-Zdroju Henryka Wieniawskiego: Marek Fedoruk – burmistrz uzdrowiska, Maciej Kieres – dyrektor Festiwalu, Iwona Czech – prezes Towarzystwa Miłośników Szczawna-Zdroju i liczni zaproszeni goście.

W tym roku Koncert Inauguracyjny odbył się w ramach oficjalnej trasy Laureatów XVI Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, organizowanego przez Towarzystwo Wieniawskiego w Poznaniu. Wystąpiła w nim Japonka Hina Maeda, zdobywczyni I nagrody, która jest również laureatką I miejsca i nagrody publiczności w Tokyo Music Competition (2020), II miejsca i nagrody publiczności w Music Competition of Japan (2019) oraz I miejsca, Virtuoso Prize i Sponsorship Prize w Kloster Schöntal Violin Competition w swojej grupie wiekowej (2015). Została również wybrana artystką CHANEL Pygmalion Days 2020.

Jako solistka występowała m.in. z Kansai Philharmonic Orchestra i Osaka Philharmonic Orchestra. Gra na skrzypcach Stradivarius 1715 „Joachim” wypożyczonych przez Nippon Music Foundation. Artystce towarzyszyła Orkiestra Symfoniczna Północnoczeskiej Filharmonii z Teplic, która regularnie występuje na prestiżowych krajowych festiwalach muzycznych takich jak: Międzynarodowy Festiwal Praska Wiosna, Festiwal im. Antonina Dvořáka, Festiwal Muzyki Beethovenowskiej, Festiwal im. Festiwal Czeskiego Krumlowa, Festiwal Gustava Mahlera, Festiwal Leoša Janáčka i inne pod dyrekcją Wilsona Hermanto. 

Jest on głównym gościnnym dyrygentem kameralnej orkiestry Cameristi della Scala, z którą wystąpił m.in. na Festiwalu George Enescu w Bukareszcie i Variations Musicales de Tannay w Szwajcarii. Artyści wystąpili z następującym programem, który zapowiadał Marek Dyżewski:

Ludwig van Beethoven – Uwertura „Poświęcenie domu“ op. 124.

Henryk Wieniawski – II Koncert skrzypcowy d-moll op. 22

Antonin Dvořák – VII Symfonia d-moll op. 70

 

 

16 czerwca w Teatrze Zdrojowym swoją premierę miał film dokumentalny Dusza skrzypiec Henryka Wieniawskiego, którego autorem scenariusza i reżyserem jest Wojciech Czemplik, absolwent Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie oraz Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu w klasie skrzypiec prof. Wiktora Kuzniecowa. Wielką pasją Wojciecha Czemplika jest odkrywanie zapomnianej muzyki polskiej XVIII i XIX wieku. Był on również pomysłodawcą, inicjatorem i dyrektorem artystycznym pierwszej pełnej, niemieckojęzycznej realizacji Fausta według dramatu Johanna Wolfganga von Goethego z muzyką księcia Antoniego Radziwiłła z 1832 roku, w obiektach pałacowych dolnośląskiego Wojanowa w 2012 roku. 

O wyreżyserowanym przez siebie filmie o skrzypcach Henryka Wieniawskiego Wojciech Czemplik napisał tak – „Henryk Wieniawski w czasie swojej kariery używał kilku instrumentow. Źródła wymieniają m.in. skrzypce Antonio Stradivariego, Pablo Magginiego, Pietro Guarneriego, del Gesu. Niniejszy film jest dokumentam  opowiadającym losy tych skrzypiec, które ocalały do dziś i zachwycają swoim dźwiękiem i pięknem melomanów w salach koncertowych na całym świecie. Pierwszy z nich to instrument Antonio Stradivardiego z 1719 roku. Jest własnością firmy Deimler Mercedes. Oddany został w użytkowanie Tonhalle Orchester z Zurychu, do dyspozycji jej koncertmistrza (przez kilka lat grał na nim Bartłomiej Nizioł). Obecnie gra na nich skrzypek albańskiego pochodzenia – Klaidi Sahatci. Materiał do filmu o tym instrumencie powstał podczas pobytu artysty na festiwalu Musica Sacromontana w Gostyniu. Drugie skrzypce są własnością chicagowskiej firmy Bein & Fushi. Instrumentem tym dysponuje fundacja Stradivari Society. Na tym instrumencie koncertuje wirtuoz pochodzący z Tajwanu – Paul Huang. Film został zarejestrowany podczas jego koncertu w Filharmonii Berlińskiej. Trzeci instrument jest od kilku lat własnością profesora konserwatorium w Amsterdamie, skrzypka łotewskiego pochodzenia – Ilii Grubera. Ilya Gruber był gościem Festiwalu Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju. Dodatkowo odwiedziliśmy z kamerą, artystą i skrzypcami cmentarz na Powązkach oraz Bazylijkę św. Krzyża w Warszawie. To te skrzypce spoczywały na trumnie z Henrykiem Wieniawskim podczas ceremonii pogrzebowej.

Prowadzone od kilku lat prace nad filmem zaowocowaly zebraniem materialu w postaci rozmów, fragmentów koncertów, czy opisów instrumentów. Pozwoliło to wyprodukować dokument ukazujący historie ludzi związanych z tymi skrzypcami na przestrzeni ostatnich lat, ich piękne brzmienie i warsztat włoskich mistrzów lutnictwa. Dodatkowym walorem filmu są rozważania Marka Dyżewskiego na temat ścisłych relacji jakie wynikają z dialogu pomiędzy mistrzowskim instrumentem a artystą“. 

„Myślę, że skrzypce można postrzegać jako rzecz, jako przedmiot, jako przedmiot zewnętrzny w stosunku do czlowieka, na pierwszy rzut oka nieżywy. Natomiast w tym momencie, kiedy gra na nich ktoś taki jak Henryk Wieniawski następuje swego rodzaju triumf ducha nad materią, te skrzypce zaczynają śpiewać, śpiewać głosem o szczególnej, jedynej na świecie barwie, barwie głosu Henryka Wieniawskiego, zaczynając śpiewać głosem wydobywającym się z głębi serca artysty, z głębi jego duszy. I w taki oto sposób następuje cud uduchowienia tego instrumentu, skrzypce w takim momencie zostają napiętnowane duszą, duszą Henryka Wieniawskiego“ – Marek Dyżewski.

Festiwalową sobotę 17 czerwca rozpoczął wykładem w Sali Kameralnej Teatru Zdrojowego Poloneza czas poznać Marek Dyżewski. Tak barwnie i merytorycznie o tematach muzycznych i zawiłościach historycznych, chyba nikt nie potrafi opowiadać w Polsce, jak Marek Dyżewski. Nic dziwnego, że gościnnie był zapraszany ze swoimi wykładami do Bonn, Norymbergi, Hamburga, Berlina, Gandawy, Brukseli, Sankt Petersburga, Nicei, Paryża, Wiednia i Waszyngtonu. Zasłuchani, czerpiący wiedzę z ust prelegenta, uduchowieni atmosferą, nawet nie zauważyliśmy, kiedy niezwykle bogata i interesująca opowieść o „Polonezach“ jak szybko dobiegła końca.

Wieczorem odbył się w Teatrze Zdrojowym koncert kameralny z udziałem Amelii Maszońskiej – skrzypce i Michała Orgasińskiego – fortepian, który prowadziła Izabella Starzec. Program obejmował utwory Henryka Wieniawskiego (Legenda, Obertas, Kujawiak), Karola Szymanowskiego (Narcyz z cyklu „Mity” op. 30) i Philippa Scharwenka (Suita na skrzypce z fortepianem g-moll op. 99). Amelia Maszońska – przez recenzentów zaliczana jest do najlepszych skrzypków młodego pokolenia. Podkreślają oni jej talent, wrażliwość muzyczną, walory interpretacyjne. W roku 2017 z wyróżnieniem ukończyła Akademię Muzyczną im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu w klasie prof. Bartosza Bryły. W roku 2020 ukończyła studia solistyczne w Hochschule der Künste Bern w klasie prof. Moniki Urbaniak-Lisik oraz w 2021 studia podyplomowe w klasie Coriny Belcea i Bartłomieja Nizioła. Obecnie jest asystentką Moniki Urbaniak-Lisik w Hochschule der Künste Bern. Michał Orgasiński w  2014 roku ukończył studia w Akademii Muzycznej im Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy w klasie fortepianu prof. Ewy Pobłockiej. Następnie ukończył z wyróżnieniem studia Master Musik Performance (2018) oraz Master Musik Pädagogik (2021) w klasie fortepianu prof. Tomasza Herbuta w Hochschule der Künste Bern. Od roku 2021 prowadzi klasę fortepianu w Musikschule Konservatorium Zürich. Oboje artyści są laureatami i zdobywcami wielu nagród w konkursach ogólnopolskich jak i międzynarodowych. Koncert Finałowy 18 czerwca w Teatrze Zdrojowym w wykonaniu młodego 19. letniego skrzypka Wojciecha Niedziółki, półfinalisty i najwyżej sklasyfikowanego Polaka na XVI Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, a także finalisty konkursu skrzypcowego „International LOUIS SPOHR Competition for Young Violinists” w Weimarze zakończył zasadniczą część 58 Festiwalu Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju. 

Skrzypkowi towarzyszyła Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Dolnośląskiej w Jeleniej Górze pod dyrekcją Szymona Makowskiego. Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Dolnośląskiej jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli aktywnego życia kulturalnego regionu i koncertową wizytówką Jeleniej Góry. Działa nieprzerwanie od ponad 50 lat. Założona została w 1964 roku przez Stefana Strahla, który był także jej wieloletnim dyrektorem. Opiekę nad muzyczną działalnością tej ważnej instytucji kultury sprawowali kolejno: Jan Jazownik, Tadeusz Wicherek, Robert Satanowski, Andrzej Chorosiński, Jerzy Swoboda, Mirosław Jacek Błaszczyk, Tomasz Bugaj, Wojciech Rodek, Jerzy Kosek, a obecnie Szymon Makowski, absolwent Akademii Muzycznej w Poznaniu. 

Koncert prowadziła Izabella Starzec, dziennikarka muzyczna, krytyczka i prelegentka, absolwentka Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu. W programie usłyszeliśmy następujące utwory:

Gioacchino Rossini – uwertura do opery „Wilhelm Tell”

Henryk Wieniawski – Fantazje na temat opery „Faust” Gounoda

Antonin Dvořák – IX Symfonia z Nowego Świata op. 95

Druga część, kończąca tegoroczny Festiwal Henryka Wieniawskiego odbędzie się 15 sierpnia w Hali Spacerowej w Parku Zdrojowym. Będzie to koncert wykonany przez zespół Spirituals Singers Band w rocznicę występu występu Henryka Wieniawskiego w Szczawnie-Zdroju „Od Henryka Wieniawskiego do Nowego Orleanu“. Spirituals Singers Band powstał w 1978 roku we Wrocławiu z inicjatywy Włodzimierza Szomańskiego. Zespół brał udział w wielu festiwalach krajowych i zagranicznych, od „Wratislawia Cantans” po „Jazz Jamboree”. Skład zespołu Spirituals Singers Band tworzą: Alicja Wiłkowska – sopran, Marta Raczak-Idczak – mezzosopran, Aleksandra Sozańska-Kut – alt, Krzysztof Pachołek – tenor i Artur Stężała – bas. Na program koncertu będą składać się utwory Henryka Wieniawskiego i Stanisława Moniuszki oraz spirituals, gospels i standardy jazzowe poprowadzi – Elżbieta Szomańska. Gorąco polecam.

                                                                              Juliusz Multarzyński